6 chiếc mũ tư duy – Rèn luyện tư duy phản biện

Tư duy phản biện là 1 kỹ năng quan trọng cần có của bất cứ ai muốn thành công trong công việc và cuộc sống. Đối với Gen Z thì dường như kỹ năng này lại càng cần thiết hơn.

Nhưng làm sao để rèn luyện được óc tư duy phản biện ?

Để trả lời cho câu hỏi trên, phương pháp 6 chiếc mũ tư duy ra đời. Vậy phương pháp này là gì ? Áp dụng ra sao ? Hãy cùng Tự hào Gen Z tìm hiểu nhé.

Phương pháp 6 chiếc mũ tư duy là gì ?

Đây là phương pháp được Tiến sỹ Edward de Bono nghiên cứu và phát triển năm 1980 nhằm cải thiện, hỗ trợ rèn luyện óc tư duy của con người.

Phương pháp này đã được giới thiệu kỹ hơn trong cuốn sách “6 Thinking Hats” xuất bản năm 1985, nó sẽ giúp bạn đánh giá sự việc từ nhiều góc nhìn để đưa ra quyết định tốt hơn.

Với 6 chiếc mũ tượng trưng cho 6 góc nhìn khác nhau, bạn có thể đánh giá sự việc từ nhiều phía, nhìn ra các cơ hội và nguy cơ tiềm ẩn, những thứ mà chỉ với 1 góc nhìn bạn sẽ khó có thể nhận ra.

Nếu áp dụng đúng cách, bạn sẽ kết hợp được nhiều kỹ năng của bản thân: tầm nhìn, khả năng đánh giá, sự nhạy cảm, sáng tạo và khả năng quản trị rủi ro.

Bên cạnh đó, bạn còn có thể giảm thiểu sự tranh cãi khi nhiều người tranh luận về một vấn đề nào đó. Phương pháp này có thể áp dụng cho từng cá nhân hoặc cả 1 nhóm.

Có thể bạn quan tâm: 5 tips giúp bạn học hiệu quả tại nhà mùa dịch (Nên thử)

6 chiếc mũ – 6 góc nhìn

#1. Mũ trắng – Sự thật khách quan

Chiếc mũ đầu tiên – mũ trắng tượng trưng sự thật, sự minh bạch, rõ ràng trong 1 vấn đề.

Khi đang suy nghĩ theo góc nhìn này, bạn cần tập trung vào các thông tin, dữ liệu liên quan đến vấn đề đang giải quyết, đó có thể là các con số, các bảng báo cáo, nghiên cứu,…

Việc đội mũ trắng và tập trung suy nghĩ sẽ giúp bạn có cái nhìn chân thực nhất về vấn đề đang phải đối mặt mà không pha lẫn cảm xúc hay ngờ vực gì cả.

#2. Mũ đỏ – Cảm xúc

Màu đỏ – màu của ngọn lửa – chiếc mũ thứ 2- đại diện cho những gì thuộc về con tim.

Hiểu đơn giản, đây sẽ là góc nhìn mà ở đó, bạn chỉ cần quan tâm đến tất cả những cảm xúc của bạn về vấn đề đang giải quyết, dựa trên trực giác mà không cần tí logic nào.

Hãy đối mặt với vấn đề, đưa ra những cảm xúc, suy nghĩ đầu tiên trong đầu, không phải giải thích, đó cũng giống như việc, không quan trọng là việc giá xăng tăng là tốt hay xấu.

Quan trọng là bạn cảm thấy nó tốt hay xấu ?

#3. Mũ đen – Sự tiêu cực

Màu đen là màu của sự tối tăm mù mịt, đúng như vậy, mũ đen sẽ là góc nhìn tiêu cực nhất của chúng ta về vấn đề.

Khi ở góc nhìn của mũ đen, bạn chỉ cần tập trung vào các điểm yếu, điểm sai, sự bất hợp lý, các điềm báo thất bại của vấn đề với thái độ bi quan, ngờ vực nhất.

Nếu luyện tập với góc nhìn này đủ lâu, bạn sẽ nâng level cho sự thận trọng của mình, từ đó có thể nhanh chóng chỉ ra các điểm cần lưu ý, các điểm yếu, bất lợi của bất cứ vấn đề và dự án nào.

Thế mới nói, chiếc mũ đen đóng vai trò hết sức quan trọng trong quá trình tư duy, nó đảm bảo của chúng ta tránh được các rủi ro, qua đó có kế hoạch dự phòng và quản trị rủi ro tốt hơn.

Nếu bạn là 1 người lạc quan, điều này không có gì là xấu cả, tuy nhiên, bạn cần dự kiến hết được những vấn đề có thể phát sinh và nên có sự chuẩn bị chu đáo, chiếc mũ đen sẽ giúp bạn điều này.

#4. Mũ vàng – Sự tích cực

Đối nghịch với chiếc mũ đen – sự tiêu cực, với màu vàng của sự lạc quan, của ánh mặt trời, mũ vàng là nơi mang lại góc nhìn tích cực nhất về vấn đề.

Hiểu đơn giản, khi đối mặt với vấn đề, bạn chỉ cần tập trung vào tất cả những điểm mạnh, giá trị và lợi ích 1 cách lạc quan nhất có thể.

Góc nhìn này sẽ giúp bạn nhìn ra những thứ như mức độ khả thi của dự án hay vấn đề, những cơ hội tiềm ẩn và lợi ích mà nó mang lại trong tương lai.

Hơn hết, tư duy theo mũ vàng giúp bạn có thêm nghị lực để tiếp tục cố gắng khi công việc vấp phải khó khăn, trở ngại, luôn lạc quan nhìn về phía trước.

#5. Mũ xanh lá cây – Sự sáng tạo

Màu xanh là màu của sự sống, của sự sáng tạo, của sự muôn hình vạn trạng của tạo hóa.

Điều này cũng đúng với chiếc mũ xanh, đây sẽ là nơi bạn thả hồn vào những sự sáng tạo, những giải pháp, những ý tưởng cho vấn đề bạn đang đối mặt.

Lối tư duy tự do và cởi mở này sẽ giúp bạn tìm ra những giải pháp hiệu quả để giải quyết vấn đề, bên cạnh đó rèn luyện khả năng sáng tạo để sản sinh ra nhiều ý tưởng tốt hơn.

#6. Mũ xanh dương – Sự tổng quát

Màu xanh dương là màu của bầu trời – thứ bao trùm tất cả mọi thứ, bạn có thể ở trong bóng râm không thấy mặt trời, nhưng mặt trời trên bầu trời luôn nhìn thấy bạn.

Đây cũng là ý nghĩa của mũ xanh dương, hãy nhìn mọi thứ bằng con mắt bao quát, góc nhìn này là nơi bạn bao quát, tổng hợp lại tất cả những góc nhìn bạn đã sử dụng trước đó.

Thường thì đây là góc nhìn mà người lãnh đạo, nhóm trưởng sẽ sử dụng kiểm soát tiến trình cuộc họp. Họ sẽ kết hợp được tất cả những gì đã thu thập được để đưa ra được giải pháp tốt nhất, hiệu quả nhất dựa trên cả cảm xúc lẫn sự hợp lí.

Có thể bạn quan tâm: Phương pháp Pomodoro: Tập trung, làm việc hiệu quả

Ưu điểm và nhược điểm

#1. Ưu điểm

Phương pháp tư duy “6 chiếc mũ” cho phép bạn đơn giản hóa lối tư duy, đa dạng hóa góc nhìn, rèn luyện tư duy đa chiều, tránh sự tranh cãi không cần thiết.

Đây là một phương pháp đơn giản mà đem lại hiệu quả to lớn,không những tìm được cách giải quyết vấn đề hiệu quả nhất trong một thời gian ngắn, mà còn không ảnh hưởng đến cái tôi của mỗi người.

#2. Nhược điểm

Trong một số trường hợp, việc sử dụng phương pháp 6 chiếc mũ tư duy cho nhóm có thể gây ra gượng gạo, hơn nữa phương pháp này đòi hỏi khá nhiều thời gian nếu không có giới hạn thời gian cụ thể.

Phương pháp này phù hợp với trường hợp cần giải quyết vấn đề hệ trọng, cần tham khảo ý kiến của nhiều người. Còn với cuộc họp ngắn, ít thời gian cần xem xét có phù hợp hay không.

Lời kết

Bạn có thể thấy, phương pháp 6 chiếc mũ tư duy là 1 phương pháp thú vị giúp chúng ta tư duy hiệu quả hơn, giải quyết vấn đề trong công việc và cuộc sống nhanh chóng hơn.

Hãy thử áp dụng phương pháp tư duy này và trải nghiệm tính hiệu quả của nó, bạn hãy thật kiên trì và cố gắng, khi đã quen rồi thì bạn sẽ có thể đưa ra quyết định nhanh chóng và chính xác hơn.

Chúc bạn thành công!!!

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments